Opstijgend vocht behandelen: aanpak en prijs

Wat kost het behandelen van opstijgend vocht?

Het behandelen van opstijgend vocht kost tussen € 100 en € 175 per lopende meter, afhankelijk van de techniek. De twee gangbare methodes en hun richtprijs zijn hieronder opgesomd.

Hoe herken je opstijgend vocht?

Opstijgend vocht herken je aan vochtplekken die onderaan de muur beginnen, ter hoogte van het maaiveld, en meestal tot 0,8 a 1,2 meter hoog optrekken. Typisch zijn een witte zoutrand (salpeter), schimmel, een muffe geur en loskomend behang of pleisterwerk. Blijft het vocht hoog op de muur of net onder een raam, dan gaat het eerder om doorslaand vocht behandelen of condensatie.

Doorsnede muurFIG.

Wat is de oorzaak van opstijgend vocht?

Opstijgend vocht ontstaat door een ontbrekende, onderbroken of beschadigde waterkering. Zonder die barriere zuigt de muur grondwater op via capillaire werking, zoals een suikerklontje koffie opzuigt. Vooral oudere woningen zonder ingebouwde vochtkering zijn gevoelig; nieuwbouw krijgt standaard een waterkering en heeft er zelden last van.

Hoe wordt opstijgend vocht behandeld?

Opstijgend vocht wordt behandeld door een nieuwe horizontale waterkering aan te brengen. Dat gebeurt in vier stappen, hieronder opgesomd.

1. Diagnose: een specialist meet het vochtgehalte en het zoutgehalte en bepaalt de hoogte van het vocht.
2. Waterkering plaatsen: via muren injecteren of via onderkappen.
3. Drogen: de muur droogt geleidelijk uit, reken de muurdikte in centimeter gedeeld door twee als aantal maanden.
4. Afwerken: pas na het drogen volgt nieuw (sanerings)pleisterwerk en verf.

Gevolgen van opstijgend vocht

Onbehandeld opstijgend vocht tast je woning op drie vlakken aan, hieronder opgesomd.

• Structuur: zouten en vocht laten pleisterwerk, voegen en verf afbrokkelen en tasten op termijn het metselwerk aan.
• Energie: een natte muur isoleert veel slechter dan een droge, waardoor het warmteverlies en je energiefactuur oplopen.
• Gezondheid: blijvend vocht voedt schimmel op de muur verwijderen, wat de binnenlucht en vochtproblemen en gezondheid belast.

Premies en btw

De behandeling van opstijgend vocht kan recht geven op een premie. Werken aan een woning ouder dan tien jaar vallen doorgaans onder het verlaagde btw-tarief van 6 procent in plaats van 21 procent, op voorwaarde dat een aannemer het materiaal levert en plaatst. Daarnaast kan een vochtbehandeling in aanmerking komen voor steun via Mijn VerbouwPremie wanneer ze samengaat met isolatiewerken. De bedragen hangen af van je inkomenscategorie en de voorwaarden wijzigen regelmatig, dus bekijk je situatie via de premies voor vochtbestrijding en de officiele premiezoeker.

Opstijgend vocht of een andere vochtsoort?

Opstijgend vocht is maar een van de vochtsoorten, en de aanpak verschilt per type. Je herkent het aan de plaats: opstijgend vocht start onderaan de muur met een zoutrand, doorslaand vocht zit hoger op de plek van de slagregen en condensatie slaat verspreid neer op koude oppervlakken. De verschillen zijn hieronder opgesomd.

Twijfel je over het type, laat dan eerst een diagnose uitvoeren voor je een vochtige muur laat behandelen. Dezelfde vochtplek kan een andere oorzaak hebben, en een verkeerde techniek kost geld zonder het probleem op te lossen.

Hoe verloopt een vochtdiagnose?

Een vochtdiagnose brengt de oorzaak, de hoogte en de ernst van het vocht in kaart voor er iets wordt behandeld. Een specialist gaat daarbij als volgt te werk, hieronder opgesomd.

1. Vochtmeting: met een vochtmeter wordt het vochtgehalte op meerdere hoogtes gemeten; 5 tot 12 procent is normaal, boven ongeveer 17 procent is er een probleem.
2. Zoutmeting: de aanwezigheid van salpeter en andere zouten wijst op opstijgend vocht en bepaalt de afwerking.
3. Patroon bekijken: een oplopend patroon van onder naar boven wijst op opstijgend vocht, een verspreid patroon eerder op condensatie of doorslag.
4. Advies: op basis daarvan volgt de juiste techniek en een raming.

Een vochtdiagnose is vaak gratis of kost € 80 tot € 250, meestal verrekend bij de behandeling.

Hoelang duurt het drogen na de behandeling?

Na het plaatsen van een waterkering droogt de muur pas geleidelijk uit, want het opgezogen vocht en de zouten moeten er nog uit. Een vuistregel is de muurdikte in centimeter gedeeld door twee als aantal maanden: een muur van 30 centimeter is dus na ongeveer 15 maanden droog. Reken bij dikkere of zoutrijke muren gerust op meer tijd. Het drogen zelf verhelp je niet met een product, alleen met geduld, een warme en geventileerde ruimte en een dampopen afwerking.

Werk de muur pas af als hij volledig droog is, en gebruik dan een saneringspleister die bestand is tegen zouten. Een gewone gips- of cementpleister laat de zoutplekken snel terugkomen door de nieuwe afwerking, waardoor je het werk twee keer betaalt.

Veelgemaakte fouten bij opstijgend vocht

De meeste mislukte behandelingen komen door een verkeerde diagnose of een te vroege afwerking. De klassieke fouten zijn hieronder opgesomd.

• Enkel de symptomen aanpakken: zoutplekken afborstelen of overschilderen zonder een nieuwe waterkering laat het vocht gewoon terugkomen.
• Te vroeg afwerken: nieuw pleisterwerk of verf op een nog natte muur laat vocht en zouten opnieuw doorkomen.
• Een dichte, dampremmende afwerking: latexverf of een kunststofplaat sluit het vocht op in plaats van de muur te laten uitdrogen.
• De verkeerde techniek: injecteren op een zwaar aangetaste, zoutrijke muur geeft een onzeker resultaat, waar onderkappen zekerder is.
• Zelf klussen zonder diagnose: een goedkope doe-het-zelfkit op een dikke of natte muur laat het vocht vaak gewoon verder trekken.

Hoe voorkom je opstijgend vocht?

Opstijgend vocht voorkom je door de muurvoet droog te houden en het contact tussen muur en grondwater te beperken. De belangrijkste maatregelen zijn hieronder opgesomd.

• Zorg dat de bodem rond de woning goed afwatert en dat regenwater weg van de gevel loopt.
• Houd het maaiveld naast de muur voldoende laag, zodat aarde niet tegen de gevel boven de waterkering komt te liggen.
• Houd dakgoten en afvoeren vrij, zodat overlopend water de muurvoet niet blijft bevochtigen.
• Laat de bestaande waterkering en het voegwerk op tijd controleren, zeker bij oudere woningen zonder ingebouwde vochtkering.