Opstijgend vocht

Muren onderkappen tegen opstijgend vocht: werkwijze en prijs

Muren onderkappen of onderzagen plaatst een fysieke waterkering in een sleuf onderaan de muur, in secties van hooguit ongeveer 80 centimeter zodat de muur gedragen blijft. Het is de zekerste oplossing tegen opstijgend vocht bij verpulverd, zoutrijk of onregelmatig metselwerk en kost € 100 tot € 175 per lopende meter, exclusief btw en afwerking. Hieronder lees je het verschil tussen onderkappen en onderzagen, hoe de ingreep verloopt, wanneer het beter is dan injecteren en wat het kost.

  • Vergelijk vrijblijvend offertes
  • Vakmensen uit heel Vlaanderen
  • Eerst de oorzaak, dan de oplossing

Vergelijk vrijblijvend offertes

Nieuwe waterkeringFIG. 01
Muren onderkappen waarbij een nieuwe waterdichte folielaag als waterkering in de uitgekapte sleuf komt

Doe de vocht-check

De vocht-check wijst je in een klik naar het waarschijnlijke type vochtprobleem. Kies hieronder wat je ziet.

Waarschijnlijk gaat het om opstijgend vocht. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Waarschijnlijk gaat het om een vochtige kelder. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Waarschijnlijk gaat het om doorslaand vocht. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Waarschijnlijk gaat het om condensatievocht. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Waarschijnlijk gaat het om schimmel. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Waarschijnlijk gaat het om een verborgen lek. Lees de aanpak. Of vergelijk vrijblijvend offertes.

Muren onderkappen in het kort

De kern van muren onderkappen of onderzagen tegen opstijgend vocht, van werkwijze tot prijs en droogtijd, staat hieronder samengevat.

KenmerkWaarde
Wat het isEen fysieke waterkering die in een sleuf onderaan de muur wordt geschoven
Twee techniekenOnderkappen: de onderste laag stenen uitkappen; onderzagen: de muur doorzagen met een diamantschijf of kabel
WaterkeringWaterdichte folie, roofing of een kunststof- of loodslab, met overlap tussen de secties
WerkwijzeIn secties van hooguit ongeveer 80 centimeter, nooit de hele muur ineens
Geschikt bijVerpulverd, zoutrijk, hol of onregelmatig metselwerk waar een injectie geen gesloten barriere garandeert
Richtprijs€ 100 tot € 175 per lopende meter, exclusief btw en afwerking
DoorlooptijdEnkele dagen tot een week werk; daarna maanden tot jaren drogen
Btw6 procent bij een woning ouder dan tien jaar, anders 21 procent

Wat is onderkappen en wat is onderzagen?

Onderkappen en onderzagen plaatsen allebei een fysieke waterkering in de muurvoet, een folie die het grondwater mechanisch tegenhoudt in plaats van chemisch. Buildwise rekent de fysieke barriere, samen met de injectie, tot de beproefde en aanbevolen behandelingen tegen opstijgend vocht. Het verschil tussen beide, het materiaal van de kering en de manier van werken staan hieronder.

Wat is het verschil tussen onderkappen en onderzagen?

OnderkappenOnderzagen
Hoe de sleuf ontstaatDe onderste laag stenen wordt stuk voor stuk uitgekaptDe muur wordt in de voeg doorgezaagd met een diamantschijf of een diamantkabel
Geschikt voorOnregelmatig metselwerk, natuursteen, muren zonder doorlopende voegRegelmatig metselwerk met een doorlopende horizontale voeg
Schade en stofMeer, want er wordt gekapt en opnieuw gemetseldMinder, de zaagsnede is smal
SnelheidTragerSneller per lopende meter
WaterkeringFolie of slab in de opening, daarna opnieuw metselenFolie in de zaagsnede, daarna opvullen en wiggen

De muur bepaalt de keuze tussen beide: laat de voeg zich doorzagen, dan is onderzagen properder en sneller; bij natuursteen of onregelmatig metselwerk blijft uitkappen de enige weg.

Welke waterkering wordt er geplaatst?

In de sleuf komt een waterdichte laag die het water niet doorlaat en die tegen de belasting van de muur kan: een dikke kunststoffolie, een roofingstrook of een slab van kunststof of lood. Elke sectie overlapt met de vorige, want een naad zonder overlap is een opening waar het vocht gewoon doorkomt. Daarna wordt de sleuf opgevuld met een krimpvrije mortel en gewigd, zodat de muur er opnieuw volledig op draagt.

FolieFIG.
Muurdoorsnede met uitgezaagde sleuf waarin een waterdichte folie is gelegd en daarna weer opgevuld
Muurdoorsnede met uitgezaagde sleuf waarin een waterdichte folie is gelegd en daarna weer opgevuld

Waarom wordt er in secties gewerkt?

Een muur draagt de verdiepingen en het dak, dus hij mag nooit over zijn hele lengte tegelijk worden geopend. Een vakman werkt in secties van hooguit ongeveer 80 centimeter, plaatst de kering, vult de opening en laat die uitharden voor de volgende sectie aan de beurt is. Zo blijft de muur op elk moment gedragen. Dat sectiewerk is meteen de reden waarom onderkappen trager en duurder is dan injecteren, en waarom het geen ingreep is om zelf te improviseren.

Hoe verloopt onderkappen stap voor stap?

Onderkappen verloopt in zes stappen, van de diagnose tot het opvullen van de laatste sectie; de afwerking volgt pas na het drogen. De stappen staan hieronder.

  1. Diagnose: het vocht- en zoutgehalte wordt gemeten, de toestand van het metselwerk beoordeeld en het niveau van de kering bepaald, net boven het buitenmaaiveld.
  2. Voorbereiden: plinten, lambrisering en het aangetaste pleisterwerk tot onder het keringsniveau worden verwijderd; bij een buitenmuur aan beide zijden.
  3. Eerste sectie openen: hooguit ongeveer 80 centimeter wordt uitgekapt of doorgezaagd, over de volle muurdikte.
  4. Waterkering plaatsen: de folie of slab wordt in de opening geschoven, met overlap op de vorige sectie.
  5. Opvullen en wiggen: de sleuf wordt gevuld met krimpvrije mortel en gewigd zodat de muur er opnieuw op draagt; na het uitharden volgt de volgende sectie.
  6. Afwerken, later: pas na een meting van het vochtgehalte komt de saneringspleister; de muur moet eerst maanden drogen.

De werken zelf duren enkele dagen tot ongeveer een week: een langere en dikkere muur en een behandeling aan beide zijden maken de werken langer.

Wat kost muren onderkappen?

Muren onderkappen of onderzagen kost € 100 tot € 175 per lopende meter, exclusief btw en afwerking; het is de duurdere en zwaardere van de twee waterkeringen, maar ook de zekerste. De richtprijzen, de reden waarom bedragen online uiteenlopen, een rekenvoorbeeld en wat niet in de prijs zit staan hieronder.

Wat zijn de richtprijzen?

PostRichtprijsEenheid
Onderkappen of onderzagen€ 100 tot € 175per lopende meter
Muren injecteren, ter vergelijking€ 100 tot € 150per lopende meter
Afwerking met saneringspleister€ 30 tot € 60per m2 muur
VochtdiagnoseGratis tot € 250per opdracht, vaak verrekend

Let op: dit zijn richtprijzen, exclusief btw en exclusief afwerking (stukwerk en herschilderen). Drie factoren bepalen waar je in die vork landt: de muurdikte, de staat van de muur (los pleister en zouten vragen extra voorbereiding) en de toegankelijkheid van de muurvoet. Vraag daarom altijd een offerte met diagnose ter plaatse.

Waarom lopen de opgegeven prijzen uiteen?

Voor onderkappen vind je online bedragen van € 100 tot € 175 per lopende meter, en dat verschil zit in wat er wordt meegerekend en in de techniek. Onderzagen in een regelmatige voeg zit onderaan de vork; uitkappen van natuursteen of onregelmatig metselwerk, met opnieuw metselen en herstel aan beide zijden, zit bovenaan. Vraag daarom altijd welke techniek de offerte dekt, of beide muurzijden zijn inbegrepen en of het herstel van de sleuf in de prijs zit.

Rekenvoorbeeld: wat kost een muur van 8 meter onderkappen?

Een gevelmuur van 8 lopende meter onderkappen kost met de richtprijzen € 800 tot € 1.400. Reken voor de afwerking met saneringspleister over een band van 1,20 meter hoog, dus zowat 10 m2, nog € 300 tot € 600 bij, en bij een buitenmuur ook het herstel van de gevelzijde. Samen komt zo een muur op € 1.100 tot € 2.000 exclusief btw, met 6 procent btw bij een woning ouder dan tien jaar.

Wat zit niet in de meterprijs?

  • Btw: 6 procent voor een woning ouder dan tien jaar, anders 21 procent.
  • Afwerking: saneringspleister, verf en het terugplaatsen van plinten.
  • Herstel van de gevelzijde bij een buitenmuur, inclusief voegwerk.
  • Een behandeling tegen achtergebleven zouten, wanneer de diagnose die nodig maakt.
  • Stutwerk bij zware belasting of een instabiele muur.

Richtprijzen voor Vlaanderen, exclusief btw, voorbereidend werk en afwerking. Redactionele raming van gangbare marktprijzen, laatst nagekeken op . Een offerte op maat kan afwijken; vergelijk er daarom meerdere.

Onderkappen of injecteren: wat kies je?

Onderkappen is de zekerste waterkering, injecteren de lichtste; de muur bepaalt welke van de twee past, niet de prijs. In de meeste woningen volstaat muren injecteren tegen vocht; onderkappen is de referentie zodra een injectie geen gesloten barriere kan garanderen. De vergelijking staat hieronder.

OnderkappenInjecteren
WaterkeringFysiek, zichtbaar geplaatstChemisch, onzichtbaar in de porien
ZekerheidZeer hoog, ook bij een verzadigde muurHoog bij correcte uitvoering op een geschikte muur
MuurtoestandOok verpulverd, hol, gescheurd of zoutrijkVoldoende samenhang vereist
IngreepGroot, beide zijden, veel stof, dagen tot een weekBeperkt, boorgaten, een dag
StabiliteitVraagt sectiewerk en soms stuttenGeen invloed op de constructie
Richtprijs€ 100 tot € 175 per lopende meter€ 100 tot € 150 per lopende meter
DroogtijdDezelfde; de muur bepaalt zeDezelfde; de muur bepaalt ze

Een claim die je online vaak leest, is dat onderkappen honderd procent zekerheid geeft en injecteren niet. Dat klopt half: de folie is een zichtbare, ononderbroken barriere, maar ook een fysieke kering faalt wanneer de secties niet overlappen of het niveau verkeerd is gekozen. De zekerheid zit in de uitvoering, bij beide technieken.

Wanneer kies je voor onderkappen?

Onderkappen kies je wanneer de muur een injectie niet betrouwbaar laat verspreiden of wanneer een eerdere injectie faalde. De typische situaties, en de gevallen waarin onderkappen juist niet kan, staan hieronder.

SituatieOnderkappen?Waarom
Zwaar zoutbelaste muurJaZouten houden vocht vast; een fysieke kering is onafhankelijk van de zoutlast
Verpulverd, hol of gescheurd metselwerkJaInjectiecreme loopt weg in holtes en vormt geen gesloten barriere
Natuursteen of onregelmatig metselwerkJa, uitkappenDe verspreiding van een creme is er onvoorspelbaar
Zeer dikke of massieve funderingJaEen injectie dringt onvoldoende diep door
Eerdere injectie misluktJaEen tweede injectie herhaalt vaak hetzelfde resultaat
Gezonde baksteenmuur met doorlopende voegNiet nodigInjecteren is lichter en even doeltreffend
Instabiele muur, gewelf of zeer brede funderingNee, of alleen met stutwerkDe constructie laat een sleuf niet veilig toe
Kelder met drukwaterNeeDaar is een bekuiping nodig, geen kering in de muurvoet

Welke risico's zijn er bij onderkappen?

De twee risico's zijn instabiliteit en een onderbroken kering, en allebei vermijd je door in kleine secties te werken en de folie te laten overlappen. De aandachtspunten staan hieronder opgesomd.

  • Stabiliteit: secties van hooguit ongeveer 80 centimeter, nooit de hele muur ineens; bij zware belasting wordt gestut.
  • Scheuren en zettingen: een sleuf die te breed open blijft of te vroeg wordt belast, kan scheurvorming geven; de mortel moet uitharden voor de volgende sectie.
  • Aansluitingen: de folie moet overlappen tussen de secties en aansluiten op dwarsmuren, anders passeert het vocht op de naad.
  • Niveau: net boven het buitenmaaiveld, zoals bij injecteren; te laag geplaatst wordt de kering zijdelings omzeild.
  • Stof en lawaai: kappen en zagen geven veel stof, iets om in te plannen in een bewoonde woning.

Hoelang duren de werken en het drogen na onderkappen?

De werken zelf duren enkele dagen tot ongeveer een week; het drogen van de muur nadien duurt maanden tot, bij zeer dikke muren, enkele jaren volgens Buildwise. De doorlooptijd, de vuistregel en de grens voor het afwerken staan hieronder.

Hoelang duren de werken zelf?

Reken op enkele dagen voor een gewone muur en tot een week voor een lange, dikke of dubbelzijdige muur. De muur wordt in secties behandeld en elke sectie moet uitharden voor de volgende opengaat; dat bepaalt het tempo, niet het zagen of kappen zelf.

Hoelang droogt de muur na onderkappen?

Na het plaatsen van de kering stopt het opstijgen meteen, maar het water dat al in de muur zit moet nog verdampen. Een ruwe sectorvuistregel is de muurdikte in centimeter gedeeld door twee, als aantal maanden: een muur van 30 centimeter is dan na ongeveer 15 maanden droog. Buildwise houdt het op enkele maanden tot enkele jaren bij zeer dikke muren, en raadt aan de ruimte te ventileren en te verwarmen. Zoutrijke muren drogen trager, omdat de zouten zelf vocht blijven aantrekken.

Wanneer mag je afwerken?

Pas wanneer het vochtgehalte van het metselwerk onder 4 massaprocent zit, de grens die Buildwise hanteert voor het pleisteren. Dat meet je niet met een elektrische vochtmeter, want die wordt vertekend door de zouten in de muur; een vakman gebruikt een carbidefles of weegt een proefstuk. Daarna volgt een zoutbestendige saneringspleister en een dampopen verf; een gewone gips- of cementpleister laat de zoutplekken snel terugkomen.

Kun je een muur zelf onderkappen?

Nee. Onderkappen is een ingreep in een dragende muur: verkeerd sectiewerk, een te brede opening of een te vroeg belaste sleuf geeft zettingen en scheuren, en een folie zonder overlap laat het vocht gewoon door. Een zaagmachine huren lost dat niet op, want de kennis zit in het stutten, de overlap en het niveau, niet in het zagen. Wie zelf iets wil doen tegen opstijgend vocht, kiest bij een dunne, gezonde muur voor injecteren; hoe dat werkt en waar het misgaat lees je bij zelf muren injecteren. Voor onderkappen laat je een vakman komen, met een schriftelijke waarborg.

Premies en btw

Muren laten onderkappen door een aannemer kan recht geven op een premie. Werken aan een woning ouder dan tien jaar vallen onder het verlaagde btw-tarief van 6 procent in plaats van 21 procent, op voorwaarde dat een aannemer het materiaal levert en plaatst. Daarnaast kan een vochtbehandeling in aanmerking komen voor steun via Mijn VerbouwPremie wanneer ze samengaat met isolatiewerken. Het premiepercentage verschilt per inkomenscategorie en de voorwaarden wijzigen regelmatig, dus bekijk je situatie via Mijn VerbouwPremie en de officiele premiezoeker.

Bronnen en meer informatie

De uitvoeringsregels op deze pagina komen van de Belgische bouwonderzoeksinstelling en van de Vlaamse overheid.

  • Buildwise over de beproefde methodes tegen opstijgend vocht, injectie en fysieke barriere, en over wat niet werkt: buildwise.be.
  • Buildwise over bepleisteren na een behandeling, met de grens van 4 massaprocent: buildwise.be.
  • De Woningpas van de Vlaamse overheid over het inslijpen van een waterdichtingslaag en het stof dat ermee gepaard gaat: woningpas.vlaanderen.be.
  • Officiele premie-informatie voor de Vlaamse woning: mijnverbouwpremie.be.

Veelgestelde vragen over vochtproblemen

Wat kost muren onderkappen?

100 tot 175 euro per lopende meter, exclusief btw en afwerking. Onderzagen in een regelmatige voeg zit onderaan de vork, uitkappen van natuursteen met herstel aan beide zijden bovenaan.

Wat is het verschil tussen onderkappen en onderzagen?

Bij onderkappen wordt de onderste laag stenen uitgekapt, bij onderzagen wordt de muur in de voeg doorgezaagd met een diamantschijf of kabel. Onderzagen is properder en sneller, maar vraagt een doorlopende voeg.

Onderkappen of injecteren: wat is beter?

Injecteren volstaat bij een gezonde muur en is lichter en goedkoper. Onderkappen is de zekerste keuze bij verpulverd, hol, gescheurd of sterk zoutrijk metselwerk, en na een mislukte injectie. De muur bepaalt de keuze.

Waarom wordt er in secties gewerkt?

Omdat de muur de woning draagt. Een vakman opent hooguit ongeveer 80 centimeter, plaatst de folie met overlap, vult de sleuf en laat die uitharden voor de volgende sectie. Zo blijft de muur op elk moment gedragen.

Welke waterkering wordt er geplaatst?

Een dikke kunststoffolie, een roofingstrook of een slab van kunststof of lood, met overlap tussen de secties. Daarna wordt de sleuf gevuld met krimpvrije mortel en gewigd.

Hoelang duren de werken?

Enkele dagen voor een gewone muur, tot een week voor een lange, dikke of dubbelzijdige muur. Het drogen nadien duurt maanden tot, bij dikke muren, enkele jaren.

Wanneer mag je afwerken na onderkappen?

Pas wanneer het vochtgehalte onder 4 massaprocent zit, de grens van Buildwise, gemeten met een carbidefles of door weging. Daarna met een zoutbestendige saneringspleister en dampopen verf.

Kan ik zelf een muur onderkappen?

Nee. Het is een ingreep in een dragende muur; verkeerd sectiewerk geeft zettingen en scheuren, en een folie zonder overlap laat het vocht door. Bij een dunne, gezonde muur is zelf injecteren het enige haalbare alternatief.

Geeft onderkappen honderd procent zekerheid?

De folie is een zichtbare, ononderbroken barriere, wat meer zekerheid geeft dan een onzichtbare injectie. Maar ook een fysieke kering faalt als de secties niet overlappen of het niveau verkeerd is. De zekerheid zit in de uitvoering.

Hoe lang gaat een fysieke waterkering mee?

Tientallen jaren. Een correct geplaatste folie veroudert niet in de muur. Vraag een schriftelijke waarborg en het verslag van de vochtmeting.