Houtrot herkennen en herstellen

Wat is houtrot en hoe herken je het?

Houtrot is de afbraak van hout door schimmels die enkel in vochtig hout gedijen. Je herkent het aan zacht, verkleurd of afbrokkelend hout, een muffe geur en verf die loskomt. Typische plaatsen zijn raamkozijnen, deurdorpels, dakstructuren en vloerbalken boven een vochtige kruipruimte.

Doorsnede kelderFIG.

Bruinrot en witrot: het verschil

Er zijn twee hoofdvormen, hieronder opgesomd.

Een aparte, gevaarlijke vorm is huiszwam, een bruinrotschimmel die zich ook door metselwerk verspreidt en snel om zich heen grijpt. Bij vermoeden van huiszwam schakel je meteen een specialist in.

Oorzaak: vocht in het hout

Houtrotschimmels worden actief zodra het vochtgehalte in het hout langdurig te hoog blijft. De echte oplossing is dus altijd tweeledig: het aangetaste hout herstellen of vervangen en de vochtbron wegnemen, of het nu gaat om een daklek, opspattend regenwater of een vochtige kruipruimte.

Houtrot herstellen of vervangen?

Bij beperkte aantasting kan het hout plaatselijk worden uitgefreesd en hersteld met houtreparatiepasta of epoxy. Is het hout structureel of diep aangetast, dan is vervangen veiliger, zeker bij dragende balken. Behandel nieuw en gezond hout nadien met een verduurzamingsproduct.

Waar in en om het huis komt houtrot het vaakst voor?

Houtrot ontstaat op houtdelen die langdurig nat blijven of slecht drogen. De risicoplekken zijn hieronder opgesomd.

• Raamkozijnen en deurdorpels, vooral de onderregels waar regenwater blijft staan.
• Dakstructuren en dakranden bij een lek of een verstopte dakgoot.
• Vloerbalken en trappen boven een vochtige kelder of kruipruimte.
• Houten gevelbekleding en boeiboorden die weinig zon en wind krijgen.

Zo herstel je houtrot stap voor stap

Beperkte houtrot herstel je zelf in vier stappen, waarbij drogen en de vochtbron centraal staan. De werkwijze is hieronder opgesomd.

1. Vochtbron wegnemen: pak eerst het lek, de kruipruimte of het opspattend water aan en laat het hout drogen.
2. Aangetast hout uitfrezen: verwijder al het zachte, verkleurde hout tot je gezond hout bereikt.
3. Herstellen of vervangen: vul kleine plekken met houtreparatiepasta of epoxy; vervang diep of structureel aangetast hout.
4. Verduurzamen en afwerken: behandel het gezonde hout met een verduurzamingsproduct en schilder het weer waterdicht.

Bij welk vochtgehalte begint houtrot?

Houtrotschimmels worden pas actief als het hout langdurig te nat blijft. In de praktijk komen houtaantastende zwammen op gang vanaf ongeveer 20 procent houtvocht; onder de 20 procent, en zeker rond 15 procent, krijgen ze geen kans. Daarom is drogen even belangrijk als het herstel zelf. Blijf je twijfelen over de oorzaak van het vocht, dan brengt vochtdetectie aan het licht waar het vocht vandaan komt.

Houtrot voorkomen

Houtrot blijft weg zolang het hout droog is en snel kan drogen na regen. De preventiemaatregelen zijn hieronder opgesomd.

• Houd verf- en beitslagen intact, zodat regenwater niet in het hout dringt.
• Zorg dat water van kozijnen, dorpels en gevelhout kan weglopen in plaats van blijven staan.
• Ventileer kelders en kruipruimtes, zodat vloerbalken droog blijven.
• Controleer kwetsbare houtdelen jaarlijks op zacht, verkleurd of afbrokkelend hout.