Opstijgend vocht zelf behandelen: stappenplan, materiaal en kosten

Opstijgend vocht zelf behandelen in het kort

De kern van opstijgend vocht zelf behandelen, van de voorwaarden tot het materiaal, de kostprijs en de droogtijd, staat hieronder samengevat.

Kun je opstijgend vocht zelf behandelen?

Opstijgend vocht zelf behandelen kan, maar alleen onder voorwaarden: een dunne, gezonde baksteenmuur met een doorlopende mortelvoeg, een lage zoutlast en een diagnose waar je zeker van bent. Voldoet de muur niet aan die voorwaarden, dan is de kans groot dat je geld en tijd steekt in een barriere met gaten. Wanneer het wel en niet kan, staat hieronder.

Twijfel je over de oorzaak, laat dan eerst vocht laten opsporen uitvoeren. Injecteren tegen doorslaand vocht of condensatie lost niets op, en dat is de meest voorkomende reden waarom een doe-het-zelfinjectie mislukt.

Wat heb je nodig en wat kost het?

Zelf injecteren vraagt een beperkte set materiaal en kost € 25 tot € 35 per lopende meter, tegenover € 100 tot € 150 per lopende meter voor een vakman. Het materiaal, het verbruik en de afweging staan hieronder.

Welk materiaal heb je nodig?

• Boormachine met een steenboor van 12 millimeter: lang genoeg voor de muurdikte min 2 centimeter.
• Kitpistool: een stevig model, want injectiecreme is dik; bij grote lengtes een pneumatisch pistool.
• Injectiecreme met hoge concentratie werkzame stof: een koker van 300 milliliter kost rond € 26; sterk verdunde kits presteren minder.
• Stofzuiger of blaasbalg: om het boorgruis uit de gaten te halen, anders neemt de steen de creme slecht op.
• Mortel om de gaten te dichten, en later saneringspleister en dampopen verf voor de afwerking.

Hoeveel injectiecreme heb je nodig?

Zo komt de materiaalkost op € 25 tot € 35 per lopende meter. Een muur van 8 meter kost je dus € 200 tot € 280 aan creme, plus het gereedschap en de afwerking.

Zelf doen of een vakman inschakelen?

Hoe injecteer je zelf een muur tegen opstijgend vocht?

Zelf injecteren verloopt in acht stappen, en de twee die het vaakst misgaan zijn de hoogte van de boorgaten en de dosering. Respecteer de maten exact, want een opening in de barriere maakt de hele behandeling nutteloos. De stappen staan hieronder.

1. Bepaal de hoogte: de rij gaten komt net boven het buitenmaaiveld, 10 tot 20 centimeter erboven volgens de Woningpas, in een doorlopende horizontale voeg. Ligt de buitengrond gelijk met de binnenvloer, dan ter hoogte van de plint.
2. Maak de muurvoet vrij: verwijder plinten en lambrisering en kap het aangetaste pleisterwerk weg tot onder de boorlijn en tot 20 tot 50 centimeter boven de hoogste vochtlijn; de bronnen verschillen, neem bij twijfel de ruimste marge, want zouten zitten hoger dan het vocht dat je ziet.
3. Boor de gaten: 12 millimeter, om de 10 tot 15 centimeter, licht neerwaarts, tot ongeveer 2 centimeter voor de andere zijde van de muur.
4. Zuig het boorgruis uit: stof in het gat belet de opname van de creme.
5. Injecteer: vul elk gat van achter naar voren tot het vol zit; bij een muur van 30 centimeter zit je rond 1 tot 1,5 koker per lopende meter.
6. Dicht de gaten: met mortel, nadat de creme is ingetrokken.
7. Laat de muur drogen: reken als ruwe vuistregel een halve maand per centimeter muurdikte en houd de ruimte verwarmd en geventileerd; een verzadigde muur bevat tientallen liters water, vakbronnen noemen 50 tot 70 liter per lopende meter.
8. Werk af na een meting: pas onder 4 massaprocent vocht, met een zoutbestendige saneringspleister en dampopen verf.

Doorsnede muurFIG.

Welke fouten moet je vermijden bij zelf injecteren?

De meeste doe-het-zelfinjecties mislukken door een van de fouten hieronder, niet door het product.

• Verkeerde hoogte: gaten onder het buitenmaaiveld worden zijdelings omzeild; gaten te hoog laten een natte zone onder de kering.
• Te grote boorafstand: meer dan 15 centimeter tussen de gaten laat openingen in de barriere.
• Te weinig creme: half gevulde gaten geven geen doorlopende kering; vul tot het gat vol zit.
• Goedkope, verdunde creme: een sterk verdund product dringt minder diep in en houdt de muur langer nat.
• Pleister laten zitten: pleister onder de boorlijn of zoutrijk pleister erboven laat het vocht en de zouten terugkomen.
• Te vroeg afwerken: nieuw pleister op een natte muur komt los en toont de zoutplekken opnieuw.
• Geen diagnose: is het eigenlijk doorslaand vocht, condensatie of een lek, dan lost een injectie niets op.

Hoelang duurt het drogen en wanneer mag je afwerken?

De injectie stopt de aanvoer van grondwater, maar het water dat al in de muur zit moet nog verdampen, en dat duurt volgens Buildwise enkele maanden tot enkele jaren bij dikke muren. Een ruwe vuistregel is de muurdikte in centimeter gedeeld door twee, als aantal maanden. Afwerken doe je pas wanneer het vochtgehalte van het metselwerk onder 4 massaprocent zit, de grens die Buildwise hanteert voor het pleisteren. Dat meet je niet betrouwbaar met een elektrische vochtmeter uit de doe-het-zelfzaak, want die wordt vertekend door de zouten in de muur; het patroon over meerdere hoogtes zegt iets, het getal zelf weinig. Wil je zekerheid voor je pleistert, laat dan een vakman meten met een carbidefles. Werk daarna af met een zoutbestendige saneringspleister en een dampopen verf; een gewone gips- of cementpleister laat de zoutplekken snel terugkomen.

Wat werkt niet als je opstijgend vocht zelf wilt aanpakken?

De doe-het-zelfzaak en het internet verkopen producten die opstijgend vocht beloven te stoppen zonder te boren. Buildwise heeft die bekeken; wat niet werkt, staat hieronder.

• Elektromagnetische kastjes: volgens Buildwise is hun doeltreffendheid door geen enkele onafhankelijke studie aangetoond; de velden zijn miljoenen keren te zwak om capillariteit tegen te gaan, en het Europese EMERISDA-project en het Britse BRE maten geen enkel effect.
• Anti-vochtverf of coating aan de binnenzijde: sluit het vocht op, waardoor het hoger in de muur trekt.
• Vochtvreters en luchtontvochtigers: drogen de lucht, niet de muur; de aanvoer van grondwater gaat door.
• Zoutplekken afborstelen of azijn: haalt het symptoom weg, de oorzaak blijft.

Buildwise noemt als beproefde methodes de injectie, de fysieke waterkering, drainage en ventilatie. Zelf doen betekent dus injecteren, of niets.

Wanneer schakel je toch een vakman in?

Schakel een vakman in zodra een van de voorwaarden hierboven niet klopt, en in elk geval bij een dikke, zoutrijke of onregelmatige muur, bij een buitenmaaiveld dat hoger ligt dan de binnenvloer en bij twijfel over de oorzaak. Een vakman meet het vocht- en zoutgehalte, bepaalt het injectieniveau, geeft een schriftelijke waarborg en werkt aan 6 procent btw bij een woning ouder dan tien jaar. Zit het vocht diep of is de muur zwaar aangetast, dan is muren injecteren tegen vocht door een vakman of muren laten onderkappen de betere keuze. Zo vermijd je dat je materiaal en tijd steekt in een behandeling die het probleem niet oplost.

Bronnen en meer informatie

De maten en grenzen op deze pagina komen van de Belgische bouwonderzoeksinstelling en van de Vlaamse overheid.

• De Woningpas van de Vlaamse overheid over de injectiehoogte van 10 tot 20 centimeter boven het maaiveld: woningpas.vlaanderen.be.
• Buildwise over het niveau waarop tegen opstijgend grondvocht wordt geinjecteerd: buildwise.be.
• Buildwise over bepleisteren na een injectie, met de grens van 4 massaprocent: buildwise.be.
• Buildwise over elektromagnetische toestellen tegen opstijgend vocht: buildwise.be.