Vochtplekken in de woning: wat zijn de oorzaken en oplossingen

Vochtplekken op de muren en/of het plafond ontsieren niet alleen de aanblik van je huis, maar veroorzaken ook schimmels en zorgen voor een muffe geur. Het vocht kan zelfs de constructie aantasten en het energieverbruik van je woning verhogen.

Vochtplekken aan muren

Wanneer er vocht in je muren komt, zal de verflaag afbrokkelen en het behang losraken. Op cement vormen zich vaak ook zoutkringen met een soort wit-achtig poeder. Bij bakstenen ontstaat er een dunne witgrijze of lichtgroene aanslag. Al deze indicaties worden aangeduid als vochtplekken. Vocht in de muren kan in 3 categorieën worden onderverdeeld.

  1. Opstijgend vocht – vocht vanuit de grond
  2. Condensatie vocht – vocht van binnen de woning
  3. Doorslaand vocht – vocht van buiten de woning
vochtplek onderaan muur

1. Opstijgend Vocht - vochtplekken aan de muur op grondniveau

Indien er vochtplekken aan de onderkant van een muur ontstaan, komt dit in de meeste gevallen door direct of indirect contact met grondwater. Vooral bij oudere huizen komt dit nog geregeld voor. Het steen, metselwerk of hout zuigt het vocht heel langzaam uit de grond naar boven. In vaktermen wordt van Opstijgend vocht of opstijgend vocht gesproken. Bij optrekkend vocht zal je meestal het volgende herkennen:

  • Alleen het onderste deel van de muur (tot ongeveer 1 meter hoogte) heeft vochtplekken.
  • De houten plinten op grondniveau (indien aanwezig) zijn ook vochtig.
  • Op meerdere muren, in verschillende ruimten, zitten er vochtplekken.
  • Zowel aan de binnenkant als de buitenkant van de muur ontstaan er problemen.

Oplossingen voor Opstijgend vocht

Er zijn 3 gangbare methoden om te voorkomen dat vocht uit de grond in je muren trekt.

Muren injecteren: Het injecteren van muren met een speciale vochtwerende gel is een veelgebruikte methode om een middelmatig vochtprobleem op te lossen. Bij deze methode worden over de volle lengte van de muur gaten geboord op een hoogte van ongeveer 20 cm boven vloerniveau. Vervolgens wordt de vochtwerende gel in de gaten geïnjecteerd. De gel zal door de muur worden geabsorbeerd, waardoor er een barrière ontstaat tegen het Opstijgend vocht. Dit absorptieproces kan enkele maanden tot een jaar duren. Gemiddelde kosten: 100 euro per lopende meter.

Carebrick systeem: Dit is een innovatieve methode voor vochtbestrijding in muren van cement of baksteen. Bij het Carebrick systeem worden keramische kokers met een diameter van ongeveer 10 cm in de muur geschoven. Ze komen aan de buitenzijde van de muur op een hoogte van ongeveer 30 cm en ongeveer 1 meter van elkaar verwijderd. De inkomende luchtstroom (via de kokers) brengt een verdampingsproces op gang in de muur, waardoor op termijn alle vocht uit de muur verdwijnt. Volledig resultaat wordt vaak al na een jaar bereikt. Gemiddelde kosten: 125 euro per lopende meter.

Muren onderkappen: Dit is een ingrijpende methode voor de bestrijding van Opstijgend vocht. Bij het onderkappen van muren wordt het onderste deel van de muur volledig verwijderd, vanaf vloerniveau tot een hoogte van 20 tot 30 cm. In de plaats van het verwijderd muurdeel wordt een waterdichte vochtkering geplaatst. Muren onderkappen is een arbeidsintensieve job die met zware machines wordt uitgevoerd en aardig wat stof, bouwafval en geluidoverlast oplevert. Het wordt daarom voornamelijk toegepast bij grote renovatiewerken. Gemiddelde kosten: 150 euro per lopende meter.

doorslaand vocht buitenmuur

2. Condensatie vocht

Condensatievocht wordt ook wel woonvocht genoemd, omdat het grotendeels door de bewoners zelf wordt geproduceerd. Bijvoorbeeld tijdens het koken en het gebruik van huishoudelijke apparaten, zoals de vaatmachine, wasdroger en stoomstrijkijzer. De badkamer is eveneens een zone waar er veel waterdamp ontstaat. Maar ook onze lichamen stoten de hele dag vocht af, doordat we uitademen en transpireren. Dit betekent dat in principe elke woonruimte last kan hebben van condensatievocht.

Wanneer de vochtige lucht in huis onvoldoende naar buiten wordt afgevoerd, zal het in de muren trekken en vochtplekken veroorzaken. Meestal ontstaan de vochtplekken alleen in de ruimten die geen goede ventilatie hebben. Problemen met condensatievocht kan je aan het volgende herkennen:

  • Er ontstaan vochtplekken op alle niveaus van de muren.
  • Er is een hoge mate van schimmelvorming op de muren (vanwege het warmere dampvocht).
  • Ramen blijven langdurig beslagen aan de binnenzijde.
  • Er zitten ook vochtplekken aan het plafond.
  • Oplossingen voor condensatie vocht

De oplossing voor condensatie vocht ligt voor de hand; je moet de ruimte(n) beter ventileren. Dit kan op een natuurlijke manier door de ramen vaker open te zetten of ventilatieroosters in de ramen te laten aanbrengen. Je kan ook mechanische ventilatie laten installeren, variërend van een eenvoudige badkamerventilator tot een compleet ventilatiesysteem voor de woning. Vooral voor moderne woningen met een totale isolatie, is een goed mechanisch ventilatiesysteem belangrijk.

3. Doorslaand Vocht

Zoals de naam het aangeeft, komt doorslaand vocht van buiten de woning. Door scheurtjes of andere beschadigingen in de buitengevel kan regenwater (of water van sneeuw) de muur binnendringen en worden geabsorbeerd. Het vocht kan op termijn doorslaan naar de binnenmuur en vochtplekken in huis veroorzaken. Doorslaand vocht komt vaak voor bij oude huizen met buitenmuren die poreus zijn en niet voorzien zijn van een luchtspouw (ruimte tussen de buiten- en binnenmuur).

Oplossingen voor doorslaand vocht

Doorslaand vocht is best lastig te bestrijden. Er zal eerst geprobeerd worden om de buitengevel weer volledig waterdicht te maken. Dit kan door de gevel te impregneren (bespuiten) met een kleurloos waterafstotend middel dat in de poriën gaat zitten. Hierdoor ontstaat er een onzichtbare waterkering op de gevel waar regenwater niet meer doorheen kan. Deze methode wordt ook wel hydrofuge genoemd.

Indien de bakstenen of het voegwerk zwaar zijn aangetast, zal een hydrofuge alleen niet voldoende zijn. In dit geval moet er eerst een gevelrenovatie worden uitgevoerd, waarbij alle poreuze delen van de buitenmuur worden vervangen.

Wanneer herstel van de buitengevel niet mogelijk of te duur is, kan er binnen de woning een voorzetwand worden aangebracht. Om te voorkomen dat vocht van de poreuze buitenmuur doorslaat naar de nieuwe binnenmuur (voorzetwand) zal er een luchtspouw tussen de beide muren moeten komen.

Vochtplekken aan het plafond

Bij vochtplekken aan het plafond zijn de kenmerken iets anders dan bij vochtplekken aan de muur. Plafondplaten en -panelen van hout, plankett, hardmineraal (geperst papier) en andere absorberende materialen zullen vaak zwellingen met schimmelranden vertonen wanneer er vocht in komt. In platen en panelen van kunststof, die beter bestand zijn tegen vocht, kunnen er bubbels met schimmel op de buitenlaag ontstaan.

Oorzaken en oplossing voor vochtplekken aan het plafond

Vochtplekken aan het plafond kunnen veroorzaakt worden door condensatie vocht. Alles wat vermeld is in de passage over condensatievocht op muren, geldt ook voor condensatievocht op het plafond. Vochtplekken aan het plafond kunnen ook veroorzaakt worden door een lekkage. Bijvoorbeeld in een waterleiding of afvoerleiding die over het plafond loopt. Een slechte afkitting van de badkuip en ander sanitair op de bovenverdieping kan ook de oorzaak zijn voor vochtvorming in het plafond van de benedenverdieping. Bij vochtplekken in een plafond dat direct onder het dak loopt, kan er een lek in de dakbedekking zitten. De bron van de vochtvorming moet dus worden onderzocht en verholpen.

plafond vochtplekken verwijderen